ಓಂ ನಮಃಶಿವಾಯ!!

ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೇನೂ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಹಬ್ಬಗಳು! ಪ್ರತೀ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರ ಬಹುಶಃ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದಷ್ಟು, ಅನುಭವಿಸಿದಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕೂತು ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಇರುವ ತಾಪತ್ರಯಗಳು, ಸಂಸಾರದ ಜಂಜಾಟ ಇಲ್ಲಾ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳು ಗಾಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಬಿಡೋದಕ್ಕೆ ಆಗೋದಿಲ್ಲ ಅಲ್ವಾ? ಆದರೂ ಈ ಹಬ್ಬಗಳು ಬಂದಾಗೆಲ್ಲ ಕಳೆದ ದಿನಗಳ ನೆನಪು ಮಾತ್ರ ಜಪ್ಪಯ್ಯಾ ಅಂದರೂ ಮಾಸೋದಿಲ್ಲ. ಆ ನೆನಪುಗಳು ಒಬ್ಳರೇ ಕುಳಿತು ಅನುಭವಿಸುವಷ್ಟು ಮುದ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಆಗಿನ್ನೂ ಸರಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಕ್ಲಾಸಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೂ ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ. ಈ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬ ಬಲೂ ಮೋಜು ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆ. ಹೇಗಪ್ಪಾ ಅಂದರೆ ಸಮ ವಯಸ್ಕರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಅಂತ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ಶಿವನಿರುವ ತಾಣಗಳ ಹುಡುಕಾಟ. ನಾವುಗಳು ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವರಲ್ವಾ? ಅದಕ್ಕೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಸರಿ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಎರಡೂವರೆ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಚೋಟೂಗಳು ಸೇರಿ ಹೋಗೋದು ಅಂತ ನಿಕ್ಕಿ ಆಯಿತು.

ಅದೇನು ಸಂಭ್ರಮ ಏನ್ ತಾನು. ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ನಾವುಗಳು ಮೊದಲಿನ ರಾತ್ರಿನೇ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದ್ವಿ. ಮಾರನೇ ದಿನ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ನಾವಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ನಾವೇ ಫಸ್ಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು. ಇಂತಹ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತಲ್ಲ ಇನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಎಲ್ಲಿ? ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆಲ್ಲ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ಪೇರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿತು. ಹೋಗುವಾಗ ಮೊದಲನೆ ದಿನವೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆ, ಒಂದು ತಾಮ್ರದ ಗಿಂಡಿ ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯೋದು ಮರಿಲಿಲ್ಲ.

ಅದೊಂದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಸುತ್ತ ಪ್ರಾಂಗಣ. ಮಧ್ಯೆ ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಆ ಗುಡಿಯ ನೇರಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿದು ಹೋದರೆ ದೊಡ್ಡ ಪುಷ್ಕರಣಿ. ಇಳಿಯಲು ಸುತ್ತ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಇಳಿದು ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳಕ ಹೊಡಿಬೇಕಲ್ಲಾ. ಶಿವನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದರೆ ಅದೂ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಸುಮ್ನೇನಾ? ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಸಲೀಸಾಗಿ ಮುಳಕ ಹೊಡಿತಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೋ ಬಗ್ಗಿದ ತಲೆ ಇನ್ನೇನು ನೀರಿಗೆ ತಾಗ ಬೇಕು ಸಖತ್ ಭಯ ಆಗ್ತಿತ್ತು. ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದ ಅನುಭವ. ತಗಂಡೋಗಿದ್ದ ಗಿಂಡಿ ಇತ್ತಲ್ಲ ಅದರಲ್ಲೇ ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟಯಲ್ಲೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ನೀರಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ “ಹೇ..ಅದನ್ನೋಡು ಮುಳಕ ಹಾಕಲ್ಲೆ ಹೆದರ್ಕಂಡು ಮಿಂದ್ಕತ್ತ ಇದ್ದು” ಅಂತ ನಗೋದು ನನಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖ ಆಗ್ತಿತ್ತು. ಅಳುಮುಂಜಿ ಮುಖ ನೋಡಿ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬಳು ಪಾಪ ಸುಮ್ನಿರ್ರೊ ಹೆದರಿಕೆಯಡಾ, ಹಬ್ಬ ಆಗಿ ಅಳಸ್ತ್ರನ” ಅಂತ ನನ್ನ ಪರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಕೊಂಚ ಸಮಾಧಾನ. ಮುಳಕ ಹಾಕೋದು ಎಷ್ಟು ಕಲಿಬೇಕಂದರೂ ಇದುವರೆಗೂ ಸಾಧ್ಯ ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳಕ ಹಾಕಲಾಗದೆ ಹಂಗಂಗೆ ನೀರು ಸೋಕಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ನಾನೆಷ್ಟು ಪುಕ್ಲಿ ಅನಿಸ್ತಿದೆ.

ಹೀಗೆ ದೊಡ್ಡವಳಾಗ್ತಾ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳ ಜೊತೆ ಈ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಿರ್ಸಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ ಗೋಕರ್ಣ, ಯಾಣ, ಬನವಾಸಿ, ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹೋಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೇ ಸ್ವತಃ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಆ ಪರಶಿವನ ನುಣುಪಾದ ತಲೆ ಸವರಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ ಇತ್ತಲ್ಲಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈಗಲೂ ಮೈ ಝುಂ ಎನ್ನದೆ ಇರಲಾರದು. ಆದರೆ ಈಗ ಅವೆಲ್ಲ ಬರೀ ನೆನಪು ಅಷ್ಟೆ.

14-2-2018. 2.51pm

Advertisements

ಶೆಟ್ಲಿ ಬೇಕಾ ಶೆಟ್ಲಿ

ಬಹುದಿನಗಳ ನೆನಪು.

ನಮ್ಮ ರೇಣುಕಾ ರಮಾನಂದ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀದೇವಿ ಕೆರೆಮನೆ ಇವರಿಬ್ಬರ ಕವನಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗೆಲ್ಲ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆ ಮೂಗಿಗೆ ಬಡಿದ ನೆನಪು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಇಷ್ಟ ಪಡ್ತೀನೊ ಅಷ್ಟೇ ಈ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗದೇ ಇದ್ದರೆ ಗತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೋಗಬೇಕಾದ ಊರು ಹುಟ್ಟಾಪರಿ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನ, ಊರು, ದೂರ ಎಲ್ಲ ಹ್ಯಾಂಗೊ ಏನೊ ಅಂತ ಒಳಗೊಳಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತ ಹೆದರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಅಂತೂ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಕೊಟ್ಟ ಏಳನೇ ದಿನ ಆ ಊರಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟೆ.

ಅಬ್ಬಾ! ಅದೇನು ವಾಸನೆ ಅಂತೀರಾ. ತರಕಾರಿ ರಸ್ತೆ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕ ಇಟ್ಟು ಮಾರೋದು ನೋಡಿದ್ದೆ. ನೋಡಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಂದರಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳ ರಾಶಿ ರಾಶಿ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಧಂಗಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಸದಾ ದಾರಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಆದೆ ಅಂದರೆ ಮೂಗಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಖರ್ಚೀಪ್ ತೆಗಿತಾ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅನುಭವಿಸದೆ ಗತ್ಯಂತರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಬರಬರುತ್ತ ಈ ವಾಸನೆ ನನ್ನ ಮೂಗು ಒಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ತೋ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ನಾನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗುಂಡ ಗುಂಡಗೆ ಆದೆ. ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಕೆಲವರು “ಏನೆ ನೀನೂ ಮೀನ್ ತಿಂತ್ಯನೆ? ದಪ್ಪಗಾಜೆ” ” ಇಲ್ಲ ದಿನಾ ಮೀನಿನ ಗಾಳಿ ಕುಡಿತಿ” ನಗುತ್ತ ನನ್ನ ಉತ್ತರ.

ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ತಿನ್ನುವವರ ಮಧ್ಯೆ ನಾನಿರೋದಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆ ಇಲ್ಲದ ಜಾಗವೇ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿಯವರ ಕುಲ ಕಸುಬೇ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಆಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಳವಾಗುತ್ತ ಬಂದೆ. ಆದರೆ ಆ ನೆನಪು ಹಾಗೆ ಉಳೀತು.

ಶೆಟ್ಲಿ ಬೇಕಾ ಶೆಟ್ಲಿ ಎಂದು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಂಗಸು ಕೂಗಿಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತಾ ಇದ್ಲು ಪ್ರತೀ ದಿನ. ಆದರೆ ಅದು ಏನು ಅಂತ ಅವಳ ತಲೆ ಮೇಲಿರೊ ಬುಟ್ಟಿ ನೋಡಿದರೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನೊ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೆ. ನನ್ನ ತಂಗಿ ಊರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಕ್ಕನ ಜೊತೆ ಒಂದಷ್ಟು ದಿನ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡಲು ಬಂದಿದ್ಲು. ಅವಳು ಈ ಹೆಂಗಸಿನ ಕೂಗಿಗೆ “ಸ್ವಲ್ಪ ಇರು ನನಗೆ ಬೇಕು” ಕೂಗಿ ಹೇಳಿದಳು. ಅವಳೊ “ಅಮ್ಮ ತಗಂತ್ರಾ?” ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಹೋದ ನನ್ನ ತಂಗಿ ಸರ್…ಅಂತ ವಾಪಸ್ಸು ಬಂದು ಒಮ್ಮೆ ಮುಖ ಸಿಂಡರಿಸಿಕೊಂಡು ಜೋರಾಗಿ ನಗಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಳು. ” ಅಕ್ಯಾ ಅದು ಮೀನಡೆ, ಒಣಗಿದ್ದೂ. ಥೋ^^^^^”

ಮತ್ತೆಂದೂ ನನ್ನ ಕೇಳದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಕರೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬೆಸ್ತು ತನಕ್ಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿದಾಗ ಜ್ಞಾಪಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಗೋದು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಅಂಕೋಲಾದಲ್ಲಿ ಒಣ ಮೀನು ಮಾರುವವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ತಲೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ “ಶೆಟ್ಲಿ ಬೇಕಾ ಶೆಟ್ಲಿ ” ಎಂದು ಕೂಗಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ವಾಡಿಕೆ. ಇದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಆದ ಅವಾಂತರವಿದು. ಕೊನೆಗೆ ಅವಳು ಬಯ್ಕಂಡು ಹೋದಳೊ ಏನೊ ಗೊತ್ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ ನಮ್ಮ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮಾತು ಉಡುಗಿತ್ತು.

ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ರೇಣುಕಾ ರಮಾನಂದರವರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕದ ಐದು ಮುಖಪುಟದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹೊತ್ತ ಹೆಂಗಸು ಐದನೇ ಪಟ ಬಹಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿಡಿಸಿ ನಡೆದ ಘಟನೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವಂತಾಯಿತು.

12-2-2018. 3.32pm

ಮರೆಯಾಗದ ಮೂರು ನೆನಪುಗಳು

ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳ ನೆನಪುಗಳು ಅದೇಃಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ವರ್ಷವಾದರೂ ಮರೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ? ನಿಜಕ್ಕೂ ನನಗೆ ಬಹಳ ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಒಂದು ರೆಡಿಯೊ ವಾರ್ತೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.

1) ಆಗಿನ್ನೂ ನನಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ಏಳು ತಿಂಗಳು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ದಿವಂಗತ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂರವರು ಕಾಲವಾದ ದಿನ. ದಿನಾಂಕ 27-5-1964. ಆ ದಿನ ಸಿರ್ಸಿಯ ಸಿಂಪಿಗರ ಗಲ್ಲಿಯ ನನ್ನ ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ. ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಜೋರಾಗಿ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ರೆಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನೆಹರೂರವರು ಕಾಲವಾದ ಸುದ್ದಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಿತ್ತರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ವಾರ್ತೆಯ ಧ್ವನಿ ಈಗ ಕೇಳಿದಂತೆ ಅಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಆ ಗಂಡಸಿನ ಧ್ವನಿ ನೆನಪಿದೆ. ಆಗಾಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೇಗೆ?

2) 1984 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ನಾನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ದಿನ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ದಿವಂಗತ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯಾದ ದಿನ. ರಜೆ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬ,ಶನಿವಾರ, ಭಾನುವಾರ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನ ರಜೆ ಬಂದಿತ್ತು. ದೂರದ ಊರು. ಒಬ್ಬಳೆ ಮನೆ ಮಾಡಿ ಇರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಊರಿಗೂ ಹೋಗಲಾಗದೆ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಒಬ್ಬಳೆ ಮನೆ ಮುಂದೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿಲುವು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಧೈರ್ಯ, ಅವರ ಭಾಷಣ ರೆಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವರ ಹತ್ಯೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಿಂಸೆ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ನೆನಪು ಮರೆಯಲಾಗದು.

3)ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹನುಮಂತ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಠಾರದ ಚಿಕ್ಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸಾರ. 21-5-1991ರ ಸರಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಒಬ್ಬರು ದಿವಂಗತ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ ತಡ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಕಿಟಕಿ ಬಡಿದು ಎಜಮಾನರ ಹೆಸರು ಕೂಗುತ್ತ ಹತ್ಯೆಯಾದ ವಿಷಯ ಹೇಳಿದಾಗ ಧಿಗ್ಗನೆ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ಕೂತಿದ್ದೆ. ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮರೆಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ವಿಚಿತ್ರ!

20-11-2017. 12.10am

ಒಂಟಿ ಪಯಣದ ಗುಂಗು….??

ಅದೊಂದು ದಿನ ತುಂಬಾ ತುಂಬಾ ಬೇಜಾರು ಬಂದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುತ್ತಾಡಿ ಬರುವ ಅನಿಸಿ ನನ್ನ ರಂಗು ರಂಗಿನ ಮೊಪೆಡ್ನಲ್ಲಿ ಹೊರಟೆ ಒಬ್ಬಳೆ. ಹೋದೆ ಹೋದೆ ಹೋಗ್ತಾನೇ ಇದ್ದೆ. ಅದೆಷ್ಟು ದೂರ ಗಾಡಿ ಒಡಿಸಿದೆನೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೋದಷ್ಟೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೂರ ದೂರ ಓಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಬಯಕೆ. ಅದೂ ನಾನೊಬ್ಬಳೆ. ಸಖತ್ತಾಗಿತ್ತು ವಾತಾವರಣ. ಸುತ್ತ ಜನಜಂಗುಳಿಯಿಲ್ಲದ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ. ತಂಪಾದ ತಂಗಾಳಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ರಾಚುತ್ತಿತ್ತು. ತಲೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಹೆಲ್ಮೇಟೋ… ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ. ಅದೆ ನಾಮಕಾವಸ್ಥೆ ಹೆಲ್ಮೇಟ್ ಕಂಡ್ರೀ^^^^^. ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಹಾಕ್ತಾರಲ್ಲಾ ಅದೇ ಹಳದಿ ಟೋಪಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತರದ್ದು. ಕುತ್ತಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಕಟ್ಟಿದ ಬೆಲ್ಕ ಪಕ್ಕನೆ ಹಾರಿ ಹೋಗದಿರಲೆಂದು. ಹೊರಟ ನನ್ನ ಸವಾರಿ ಏನ್ ಕೇಳ್ತೀರಾ. ಅದೆಲ್ಲಿಂದ ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ಗರಿಗೆದರಿತ್ತೊ ನಾ ಕಾಣೆ😊😊 ಜೀವನ ಅಂದರೆ ಹೀಗೆನಾ? ಎಲ್ಲೊ ಅಡಗಿದ ಬತ್ತಳಿಕೆಯ ಭಾಣ ಹೊರ ಬಂದು ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೋಗೋಣ ನಡಿಯೆ, ಸದಾ ನಿನ್ನದು ಇದೇ ಗೋಳಾಗೋಯ್ತು. ಯಾವಾಗ ನೋಡಿದರೂ ನನ್ನ ಕೈಲಾಗೋಲ್ಲ ಅಂತ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರ್ತೀಯಲ್ಲೆ. ಬೇಜಾರಾಗೋಲ್ವೇನೆ? ಬಾ ಬಾ ಹೋಗೋಣ ಅಂತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕಲ್ಲಿ ಫುಲ್ ಟ್ಯಾಂಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾ?

ಹಾಗೆ ಹೋಗ್ತಾ ಇತ್ತು ನನ್ನ ಏಕಾಂಗಿ ಸವಾರಿ. ಕತ್ತಲಾವರಿಸತೊಡಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಯಲು ಕಾನನ. ಎತ್ತರವಾದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಹಸಿರ ಮಡಿಕೆ ಹೊದ್ದು ಸುತ್ತೆಲ್ಲ ತನ್ನದೆ ಆದ ಸೊಬಗಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಇಮ್ಮಡಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಯಾವ ಜಾತಿಯ ಮರವೆಂದು ಕತ್ತು ಮೇಲೆತ್ತಿದಷ್ಟೂ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ ಆ ಮರಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಗಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನೋಡ್ತಾನೇ ಇದ್ದೆ. ಆ ಮರಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದ ಬಯಲು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗುಡಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಘಂಟಾ ನಾದದ ಧ್ವನಿ ಜಾಗಟೆಗಳ ಅಬ್ಬರ. ಮನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಳಕಿತಗೊಂಡಿತು. ಬಹುಶಃ ಮಹಾ ಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರಬಹುದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಾಲು ಹೊರ ಬರುವುದ ಕಂಡೆ. ಎಲ್ಲರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದದ ದೊನ್ನೆ. ಜನ ತಂಡೋಪ ತಂಡವಾಗಿ ಬರುವುದ ಕಂಡ ನಾ ದಿಗ್ಭಮೆಗೊಂಡೆ!! ಇವರೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟೊಂದು ಜನ ಎಲ್ಲಿದ್ದರು? ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಸರಿ ನನಗೂ ಒಳ ಹೋಗುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇರಬೇಕು. ಕೈ ಮುಗಿದು ನಾನೂ ಪ್ರಸಾದ ತಂದು ತಿನ್ನೋಣವೆಂದು ನನ್ನ ಮೊಪೆಡ್ ಅಲ್ಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹೊರಟೆ.

ಹೊಟ್ಟೆ ಆಗ ಚುರುಗುಡಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತೀನೆ ಕೇಳಿ ತಿನ್ನೋಣ. ಅದೇನು ಪ್ರಸಾದಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೊ ಏನೊ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಶುರುವಾಯಿತು. ಗುಡಿ ಇನ್ನೇನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಜನ. ಅರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟು ಹೋದರಾ? ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯ ಶುರುವಾಯಿತು. ಏನೂ ಬೇಡಪ್ಪಾ. ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗೋಣ ಎಂದು ಓಡಿಕೊಂಡು ಗಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರೆ ಗಾಡಿನೇ ಇಲ್ಲಾ. ಅಯ್ಯೋ ದೇವರೆ!! ಈಗೇನು ಮಾಡುವುದು? ಗಾಡಿ ಕೀ ಸಹಿತ ಮರೆತು ಗಾಡಿಯಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲು, ಪರ್ಸ ಎಲ್ಲಾ ಗಾಡಿಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅವಸ್ಥೆ ಕಂಡು ಒಂದೆರಡು ಜನ ಏನು ಏನು? ಕೇಳಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ ಸರಿ ಯಾರದ್ದಾದರೂ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ ಇದ್ರೆ ಹೇಳಿ. ವಿಷಯ ತಿಳಿಸುವಾ ಅವರಿಗೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಯಾವ ನಂಬರೂ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಯಾರಿಗಾದರೂ ಫೋನ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದರೆ ಹೆಸರುಡುಕಿ ನಂಬರ್ ಒತ್ತೋದು. ನಂಬರ್ ಎಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾಪಕ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ ನಡಿರಿ.

ನಾನೊ ಸುತಾರಾಂ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಈ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ನಾ? ಬೇಡಪ್ಪಾ ನನಗೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೂಡಾಕಿ ಆಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಆದರೆ? ಊಹೂಂ ಬೇಡಾ ಬೇಡಾ ಮನಸ್ಸು ಹೇಳ್ತಾ ಇತ್ತು. ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗ್ತಿಯಾ? ಈ ಸರಿ ರಾತ್ರಿಲಿ? ಇದು ಯಾವ ಊರೊ ಏನೊ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ,ನಂಬರ್ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ,ವಾಪಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಹೋಗ್ತೀಯಾ? ಸುಯ್^^^^ಅಂತ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸಿದ್ದೇ ಓಡಿಸಿದ್ದು. ಕಳೆದ ಹಾದಿಯ ನೆನಪೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮಂಕೆ ಬೇಕಿತ್ತಾ ನಿನಗೆ? ತೆಪ್ಪಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳೋದು ಬಿಟ್ಟು. Atleast ಮಗಳಿಗಾದರೂ ಹೇಳಿದೀಯಾ? ಅದೂ ಇಲ್ಲ. ಮನಸಿನ ಮಾತು ನನ್ನ ಚುಚ್ಚತಾನೇ ಇತ್ತು.

ನನಗೊ ಸಖತ್ ಕೋಪ ಬಂತು. ನನ್ನ ಅವಸ್ಥೆ ನನಗೆ. ಇದರದ್ದು ಒಂದು. ನೀ ಏನು ಆಚಾರ ಕುಟ್ಟೋದು ಬೇಡಾ. ನಾನು ಯಾರದ್ದಾದರೂ ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ತೀನಿ. ಅವರ ಹತ್ತಿರ request ಮಾಡ್ತೀನಿ. ಇರೊ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಳಿ ಇದೊಂದು ರಾತ್ರಿ ನಿಮ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಕೋತೀನಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ತೀನಿ. ಯಾರೂ ಬೇಡಾ ಅನ್ನೋದಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ ಹೆಂಗಸು, ಪಾಪ ಅಂತ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟೇ ಕೊಡ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲವು ನಂಬರ್ ಒಂದು ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಇಟ್ಕೋಬೇಕಪ್ಪಾ. ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ ಒಂದು ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ^^^^^^.

ಕಾಲಿಗೆ ಏನೊ ತಗಲಿದಂತಾಯಿತು. ಪಟಕ್ಕನೆ ಎಚ್ಚರಾಯಿತು. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚೇ ಇತ್ತು. ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಗುಂಗು. ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಾಗ ನನ್ನ ಬಂಟ ಮೂತಿ ತಿವಿದು ಎದ್ದೇಳು ಎದ್ದೇಳು ಎಂದು ತನ್ನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ತತ್ತರಿಕಿ. ಥೊ^^^^ಇವನಾ ಎಷ್ಟೊಳ್ಳೆ ಕನಸು ಎಬ್ಬಿಸಿಬಿಟ್ಟಾ. ಬಯ್ಕೊಂಡು ಎದ್ದೆ.

ಒಂದರೆಕ್ಷಣ ನಿಜವೆಂಬಂತೆ ಬಿದ್ದ ಕನಸು ಎಚ್ಚರಾದ ಮೇಲೂ ಮೂರು ದಿನ ಕಳೆದರೂ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಒಂಥರಾ ಖುಷಿ ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಾವ್! ಸೂಪರ್ ಅಲ್ವಾ?😂

17-10-2017. 2.56pm

ಅನುಮಾನ

ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು. ಸದಾ ನಲಿಯುವ ಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮದಾಗಲಿ💐********************************************************************

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವ ತೀರ್ಮಾನ ಈಗಿನ ಸರಕಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶೋಚನೀಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಾಲೆಗಳು.
ಬಹಳ ಬಹಳ ದುಃಖವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಾರಣ ನಾನೂ ಕೂಡಾ ಸರಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದವಳೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ನಾನು ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲಾಸು ಮುಗಿಸಿದ ವರ್ಷ ನಾನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ, ಟೀಚರ್ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕನೇ ಈಯತ್ತೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬಹುದು. ನಂತರ ಓದುವ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬಹುದೆಂಬ ಸರಕಾದ ಆದೇಶದನ್ವಯ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವ ಭಾಗ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ.

ಐದನೆಯ ಈಯತ್ತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನನ್ನಕ್ಕ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆ ಈಯತ್ತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾನು ಇವರನ್ನು ಯಾವ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸುವುದು? ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಹೆತ್ತವರದ್ದಾಯಿತು. ಎರಡು ಮೈಲಿ ನಡೆದು ಈ ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯುವುದುಂಟೆ? ಕಾರಣ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಕಾಲು ಹಾದಿ. ಇನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗಲು ಮೂರೂವರೆ ಮೈಲಿ. ಬಸ್ಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾಲು ಹಾದಿನೊ, ಅದು ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ. ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ (ಹೊಳೆ) ನಡೆಯಬೇಕು. ಬೆಟ್ಟ, ಬೇಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಹೆದರಿಕೆ ಆಗುವುದು ಸಹಜ. ಇವೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಣ್ಣ ಸಿಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗೇ ಇತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ನಾನು ಸೇರಿದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಟೀಚರ್ಗಳೂ ತುಂಬಾ ಇದ್ದರು. ಆಟ ಪಾಠ ಎಲ್ಲಾ ಜೋರಾಗೇ ಇತ್ತು. ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಷ್ಟು ಸಂತೋಷ. ನಮ್ಮ ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುವವರು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು. ಪೇಟೆಯ ಮಾತು. ಬಹಳ ಹೆದರಿಕೆ ಹೊಸ ವಾತಾವರಣ. ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಸದರಲ್ಲಿರುವ ಸಂತೋಷ ಬರ್ತಾ ಬರ್ತಾ ನನಗಿನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ ಮನೆ ವಾತಾವರಣ ಬಂಧನದಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆಯಿ ಅಪ್ಪನ ಜೊತೆ ಅಕ್ಕ ಅಣ್ಣ ತಂಗಿಯರ ಜೊತೆ ಆಟ ಆಡ್ತಾ, ಜಗಳ ಆಡ್ತಾ ಬಯ್ಸಿಕೊಳ್ತಾ ಊರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ತಿರುಗಿಕೊಂಡು ಇರೊ ದಿನಗಳ ನೆನಪು ಬಹಳ ಬಹಳ ಕಾಡಲು ಶುರುವಾಯಿತು. ನಾನಿರುವ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆ ಬಹಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬ. ದೊಡ್ಡ ಮನೆ,ಆಳು ಕಾಳು,ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ, ಮಾವಂದಿರು,ಹಾಲು ಮೊಸರು ತುಪ್ಪ ಏನಿಲ್ಲಾ? ಎಲ್ಲವೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಆಯಿ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಸದಾ ಬಯಸುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗೆ ನೆನಪಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಬಿಡಲೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇತ್ತು. ನನ್ನದು, ನಂದು ಅನ್ನುವ ವಾಂಚಲ್ಯ ಇತ್ತು. ಎಲ್ಲಿ ನಂದೇ ಅನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಇರುತ್ತದೊ ಅಲ್ಲಿ ಸುಃಖ ಜಾಸ್ತಿ. ಈ ಅರಿವು ಅಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೆ ಮನೆ ಮಾಡಿತ್ತು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ನನಗೆ. ತಿಳುವಳಿಕೆ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬರೀ ತಿನ್ನೋದು, ಆಡೋದು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸೋದು. ಮನೆ ಪಾಠ ಕಲಿಯೋದು. ಬೇರೆ ಯಾವ ಚಿಂತೆನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬೇರೆಯವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗೋದಿಲ್ಲ. ಏನೊ ಒಂದು ರೀತಿ ಬಂಧನ. ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸು ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಅಗಲಿರುವುದು ತುಂಬಾ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ಆಗೆಲ್ಲ ಮೌನವಾಗಿ ಅಳುವುದೊಂದೆ ಸಂಗಾತಿ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆತ್ತವರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲಾಗದ್ದು ಇನ್ನೂ ಮನಸ್ಸು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಷಾರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಮ್ಮ ಬೇಕು ನನಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ಬೇಕೆಂದರೂ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಶಾಲೆ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಬಾರದಿರಲಿ!!

ಈಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಎಷ್ಟೋ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಕಲಿತು ಪಟ್ಟಣ ಸೇರಿದವರು ಅಲ್ಲಿಯೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಮದುವೆ ಮಕ್ಕಳು ಅಂತ ನಗರದಲ್ಲಿಯೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರಲಿ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇರಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಸಿಗದೆ ಸಂಸಾರ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಇರುವ ನಾಲ್ಕಾರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೂ ಈ ರೀತಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನಂತೆ ಬೇರೆಯವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಓದಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬರಬರುತ್ತಾ ಒಬ್ಬಂಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೆಳೆಯುವುದು ಖಂಡಿತಾ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಯಾ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸೌಲಭ್ಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗದಾಗ ಅವರ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗಿ ಓದಿನಲ್ಲೂ ಗಮನ ಕೊಡಲಾಗದೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಈಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಶಾಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ ದೇವೋ ಭವ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವ ಮಾಸ್ತರು, ಅಕ್ಕೋರು(ಟೀಚರ್) ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚು. ತುಂಬಾ ಸಲುಗೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಊರಿನ ಸಮಾಚಾರ ಎಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ನಲಿಯುವ ವಾತಾವರಣ ಅಲ್ಲಿಯ ಶಾಲೆಗಳ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಶಾಲೆಗೆ ರಜಾ ಕೊಟ್ಟು ತಾವೂ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪರಿ ಕಲಿಸುವ ವರ್ಗದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅವರ ಮನೆಗಳು ದೂರವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಊರಿನ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೂ ಅಷ್ಟೆ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಕ್ಕಳ ಓದಿನ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅರಿತು ಒಂದು ರೀತಿ ಕುಟುಂಬದ ವಾತಾವರಣ ಅಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ತದನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದಿದ್ದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಊರಿನ ಮುಖಂಡರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮನವೊಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಶುರುವಾದರೂ ನಾವು ಮಾತ್ರ ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗೊಂದು ನಾಲ್ಕಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈಗಿರುವ ಸರಕಾರಿ ಸೌಲತ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಮಾಸ್ತರೊಬ್ಬರು ಆ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಕಟ್ಟಡ ನವೀಕರಣ, ಟೀಚರಿಗೊಂದು ಶಾಲೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮನೆ, ಭಾವಿ, ಸುತ್ತ ಕೈತೋಟ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಆಗಾಗ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇತ್ಯಾದಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತ ಬಂದಿತು. ಇದು ಆ ದೇವರಿಗೂ ಇಷ್ಟ ಆಗಲಿಲ್ಲವೊ ಏನೊ! ಒಂದಿನ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತರು ತೀರಿಕೊಂಡರು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಬಂದಾಗ ಮಕ್ಕಳೇನು ಊರಿಗೆ ಊರೇ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಕಾರಣ ಇವರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ನನ್ನಪ್ಪನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಂತಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಶಾಲೆಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಬಂದು ಓದಲು ಮೊದಲು ಶಾಲೆಯ ವಾತಾವರಣ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕಲಿಸುವ ವರ್ಗ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆ ಶಾಲೆಗೆ ಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ನಾನು ಕಲಿತ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ. ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕರು ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮೀಡಿಯಂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಸಹಿತ ಈಗ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದೂ ಕೂಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ನಮ್ಮ ಸಹ ಭಾಗಿತ್ವವಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದೆ ವಾತಾವರಣ ಸಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮೀಡಿಯಂ ಶಾಲೆಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿವೆ. ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಸೌಲತ್ತುಗಳಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರು. ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ ಹೋದರೆ ಒಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಬಹುದೆ??

13-10-2017. 10.27pm

ಹೀಗೊಂದು ನೆನಪು

ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಕಾಲ ಇದು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಮಧುರ ಆಗಾಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ನಗುವ ಘಟನೆಯಿದೆ. ನಮ್ಮ ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೇನೇ ಘಮ್ಮತ್ತು☺

ಯಮ್ಮನೆ ಅಡಿಕೆ ತ್ವಾಟಕ್ಕೆ ತಾಕ್ಕಂಡಿರ ಬೆಟ್ಟದ ಅಂಚಿಗೆ ಒಂದು ಜೀರಿಗೆ ಅಪ್ಪೆ ಮಿಡಿ ಮಾವಿನ ಮರ ಇತ್ತು. ಅದು ರಾಶಿ ಹಳೇ ಮರ. ಹಾಂಗಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರ ಏನ್ ಅಲ್ಲಾ.

“ಬಾರೆ ಕೂಸೆ. ತ್ವಾಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಪ್ಪೆ ಮಿಡಿ ಕೊಯ್ಕಂಡ ಬರನ,ನಾ ಮೇಲಿಂದ ಉದರಸ್ತಿ,ನೀ ಕೆಳಗಿಂದ ಗೋಣಿ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹೆಕ್ಕು” ಹೇಳಿ ದೊಡ್ಡ ದೋಟಿ ಚೀಲಾ ತಗಂಡು ಕರಕಂಡು ಹೋದಾ ಅಪ್ಪಯ್ಯಾ. ನನಗಿನ್ನೂ ಹತ್ತ ಹನ್ನೆರಡ ವರ್ಷ ಇರಕ್ಕು. ಒಂದು ರೀತಿ ಸಂಭ್ರಮ ಇಂಥ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ. ಹುಡುಗಾಟಿಗೆ ಬುದ್ದಿ ಬೇರೆ.

ಸರಿ ಅವ ಮರ ಅರ್ಧ ಹತ್ತಿ ಮಿಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಇತ್ತು ಉದರಿಸ್ತಾ ಇದ್ದಾ. ನಾನು ಹೆಕ್ಕತಾ ಹೆಕ್ಕತಾ ಎಂತಾ ಮಾಡ್ದಿ,ಕೇಳಿ ಇಲ್ಲಿ. ಬಕ್ಕಂಡಿದ್ನಾ ,ಹಂಗೆ ಅದರ ವಾಸನೆ ನೋಡವು ಹೇಳಿ ಲಟಕ್ ಅಂತ ತೊಟ್ಟು ಮುರದಿ ನೋಡಿ, ಸೊನೆ ಡೈರೆಕ್ಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಿಡೀತು, ಲಭೋ ಲಭೋ ಹೇಳಿ ಹೊಯ್ಕತ್ತಾ ಅಲ್ಲೇ ಕುಣದಾಡಬಿಟ್ಟಿ. ಅಪ್ಪಯ್ಯಂಗೆ ಅಯ್ಯ ಈ ಕೂಸಿಗೆ ಎಂತಾ ಆತು ಹೇಳಿ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಬಡ ಬಡ ಮರ ಇಳದು ಓಡಿ ಬಂದಾ,ನನ್ನ ಅವಸ್ಥೆ ನೋಡಿ ಅಲ್ಲೆ ಕುಂತ್ಕಂಡು ಜೋರಾಗಿ ನಗಲ್ ಹತ್ತದಾ. ಮನಿಗೆ ಬಂದಕಂಡು ಎಲ್ಲರತ್ರೂ ಹೇಳ್ಕಂಡ ನಗದಲ್ದೆ ಕ್ಯಾಮರಾ ಇರಕಾಯಿತ್ತು,ಇದರ ಕುಣತಾ ಸೆರೆ ಹಿಡದಿದ್ರೆ^^^^^^!!☺

ಅಪ್ಪಯ್ಯನ ಮಾತು ಆಗೆಲ್ಲ ನಂಗೆ ರಾಶಿ ಶಿಟ್ಟು ಬರ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಸರಿ ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿದಾಗೆಲ್ಲ ಅತ್ತಿದ್ದಿ. ಆದರೆ ಈಗ…..

ಇವತ್ತಿಗೂ ನಾ ಇಲ್ಲಿದ್ರೂ ಊರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ನೆನಪು ಮಾಡ್ಕತ್ವಡಾ.
ನಂಗಂತೂ ನೆನಪಾದ್ರೆ ನಗು ಬರ್ತು. ನಿಂಗ ಮಾತ್ರ ನಗಡಿ😀

4-5-2017. 7.47pm

ನೆನಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಗಾದಿ

ಅನೇಕ ಸಲ ನಾವಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ; ಈ ನೆನಪುಗಳು ಇರಲೇ ಬಾರದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳಂತೂ ಪೂರ್ತಿ ಮರೆತು ಹೋಗಬೇಕು. ಬರಿ ಸಿಹಿ ಸಿಹಿ ನೆನಪುಗಳೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಎಷ್ಟು ಖುಷಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಛೆ! ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತೋ ಈ ನೆನಪು,ಜೀವ ಹೈರಾಣೋಗುತ್ತಿದೆ ಈ ಕೆಟ್ಟ ನೆನಪು. ಮರುಕಳಿಸಬಾರದಿತ್ತು. ಯಾರಲ್ಲೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಆಗೋದಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬನೆ ಅನುಭವಿಸೋಕೂ ಆಗೋದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಕೂಡಾ ಕಸಿದುಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತದಲ್ಲಾ. ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೊರಳಾಟ. ಅಬ್ಬಾ! ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಇದಕ್ಕೆ.

ಆದರೆ ಈ ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಅಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರು. ಅದು ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ವರ. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ ಈ ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ನಡೆ ಎಲ್ಲಿ ತಾಳ ತಪ್ಪಿತು. ನಾನ್ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆ. ನಾನು ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಒಂದು ರೀತಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಸದೃಡ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತಾ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾವೇ ಆಗಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯೊ ಅಥವಾ ತಾಳ್ಮೆ, ಸಮಾಧಾನದ ನಡೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರೋದಿಲ್ಲವೊ! ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯೋಚಿಸದೆ ಆಗು ಹೋಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಧೂಶಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸಂಭಾವಿತರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ನಡೆ ತಪ್ಪು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಬೇರೆಯವರ ಎದುರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿ ಬಿಸಿ ರಕ್ತದ ಉಮೇದಿನೂ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.

ಜೀವನ ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವತ್ತ ಮನಸ್ಸು ವಾಲುತ್ತದೆ ಈ ನೆನಪುಗಳು ಕಾಡಿದಾಗ. ಆಗ ಮೊದಲಿನ ಹಿಂಸೆ, ನೋವು ತನ್ನ ಛಾಪನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿ ಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಗೋಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು negative thinking ಬಿಟ್ಟು positive thinking ಅತ್ತ ವಾಲುವುದು ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಕ್ರೋದ, ಹತಾಷೆ ಎಲ್ಲ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿ ಒಂದು ರೀತಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಭಾವ,ಆಗಿದ್ದಾಯಿತು ಇನ್ಯಾಕೆ ಹಪಹಪಿಸಲಿ ಅನ್ನುವ ಸಂಕಲ್ಪ ತಾಳುತ್ತದೆ ಮನಸ್ಸು.

ಇದು ದೇವರ ಸಂಕಲ್ಪವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೇನು. ವಯಸ್ಸಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗತ ಕಾಲದ ನೆನಪಿನೊಂದಿಗೆ ಬದುಕು. ನಿನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತುಕೊ. ನಿನ್ನ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ ಮಾಡಿಕೊ. ಇರುವಷ್ಟು ದಿನಗಳನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊ. ಮಧುರವಾದ ನೆನಪುಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತ ನೀಡುವ ಗುಳಿಗೆ. ಅದೆ ಸಿಹಿ ಸಿಹಿ ಬೆಲ್ಲ. ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳು ಕಷಾಯದ ಗುಳಿಗೆ. ಅದೆ ಬೇವು. ಈ ಎರಡು ಬೇವು ಬೆಲ್ಲದ ರುಚಿ ಕಂಡ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲೂ ಸಿಹಿ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಲೆ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಯ್ಯೋ! ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿತ್ತು ಹೀಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ನಡೆದಿತ್ತು ಹೀಗೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಬಂಧು ಬಾಂಧವರ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರಲಾರ. ಇಂತಹ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ನನ್ನಲ್ಲೂ ನೆನಪಾಗಿವೆ.

ನಮ್ಮೂರು ಮಲೆ ನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ. ಈಗಿನ ವೈಭೋಗವಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಹೂ,ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿಗಳೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕಳೆ. ಕೊಂಡು ತರುವುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ ಎಂದರೆ ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಲು ಮುಗಿಯುವ ಹಂತ. ಪೇಟೆಗೆ ಹೋದ ಅಡಿಕೆ ಚೀಲಗಳು ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವಾಗ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಾಮಾನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮನೆ ಮಂದಿಗೆಲ್ಲ ಬಟ್ಟೆ ಅದೂ ಇದು ಎಲ್ಲ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಅಪ್ಪ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ವೇಳೆ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಮಗೆಲ್ಲ ಆಸೆ ಬಟ್ಟೆಯ ನೋಡಲು ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಸುಕೇಳಿ ತಿನ್ನಲು, ಆಗ ಈಗಿನಂತೆ ಚಾಕ್ಲೇಟು ಇಲ್ಲ ಆದರೆ ಈ ಸುಕೇಳಿ ಖಾಯಂ. ಇದು 1968-69ರ ಕಥೆ ನಾನೇಳುತ್ತಿರುವುದು.

ಊರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮನೆ ಗೆಳತಿ ಮಾದೇವಿ. ಕರೆಯೋದು ಮಾದಿ . ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗೋದಿದ್ದರೂ ನಾನವಳೊಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳೂ ಅಷ್ಟೆ. ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಗೇರು ಹಣ್ಣು,ಕೌಳಿಹಣ್ಣು,, ಬಿಕ್ಕೆ ಹಣ್ಣು, ಮುಳ್ಳಣ್ಣು , ಸಂಪಿಗೆ ಹಣ್ಣು, ಇತ್ಯಾದಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಶ್ರಾಯ. ಸರಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹಸಿ ಗೇರು ಬೀಜ ಕೊಯ್ದು ತರುವ ಹುನ್ನಾರದಲ್ಲಿ ಯಾರದ್ದೊ ಮನೆ ಗೇರು ಮರ ಹತ್ತಿ ಕೊಯ್ದು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಬಾರದೆಂದು ಅಂಗಿ ಒಳಗಡೆ ಮೊದಲೆ ಪ್ಲ್ಯಾನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೇನು ಹೊರಡಬೇಕು. ಬಂದೇ ಬಿಟ್ಟ ಆ ಬೆಟ್ಟದ ವಾರಸುದಾರನ ಮಗ. “ಎಂತದ್ರೆ,ಯಮ್ಮನೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ಗೇರುಬೀಜ ಕೊಯ್ತ್ರನೆ? ಕೊಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿ” ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಹೇಗೊ ಬೇಲಿ ಹಾರಿ ಮನೆಗೆ ಪರಾರಿ. ಮನೆಯಲ್ಲೋ ಎಲ್ಲರೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟ ಮಾಡಿ ಮಲಗಿದ ವೇಳೆ ನಾವು ಹೋಗಿದ್ದು ಬರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಸಧ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕದ್ದ ಗೇರಣ್ಣು ಬೀಜ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತೆಪ್ಪಗೆ ಇದ್ವಿ. ಮಾರನೇ ದಿನ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಮೈಯ್ಯೆಲ್ಲ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕೆಗಳು. ಹಸಿ ಗೇರುಬೀಜದ ಸೋನೆ ಮೈಗೆ ಮುಲಾಮು ಹಚ್ಚಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ್ನೂ ಹತ್ತು ವರ್ಷವಿರಬಹುದು ನಮಗೆ. ಅವಳ ಕಥೆನೂ ಅದೆ. ಆಯಿಗೆ(ಅಮ್ಮ)ಗೊತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿನೂ ಆಯಿತು ಅನ್ನಿ.

ಈ ನೆನಪು ನನಗಂತೂ ಪ್ರತಿ ಯುಗಾದಿಗೂ ಸವಿ ಸವಿ ನೆನಪು. ತುಂಬಾ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ ಒಂದಿಡಿ ಗೇರು ಬೀಜಕ್ಕೆ ಏನೇನೆಲ್ಲಾ ಕಸರತ್ತು ಮಾಡಿದ್ದೆ.☺

1979ನೇ ಇಸವಿ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಲ ಕಾಲಿಟ್ಟ ವರ್ಷ. ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ಹಗಲು ಬಸ್ಸಿಗೆ ಎಷ್ಟಪ್ಪಾ ಬಸ್ ಚಾರ್ಜು ಅಂದರೆ ಹದಿನೇಳು ರೂಪಾಯಿ! ನಂಬೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ ಅಲ್ವಾ! ನೋಡಿ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಈ ನೆನಪುಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಏನು ಗೊತ್ತಾ? ಯಾವುದು ನಾವು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಂದುಕೋತೀವೊ ಅದು ನನ್ನಪ್ಪನಾಣೆಗೂ ನೆನಪಿರೋದೆ ಇಲ್ಲ. ಅದ್ಯಾವಾಗೊ ಟುಸಕ್ಕೆಂದು ಯಾವು ಯಾವುದೊ ನೆನಪುಗಳು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಆದರೂ ಮರೆಯೋದೆ ಇಲ್ಲ. ಇದೂ ಹಾಗೆ.

ಆಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದಿನ ಸ್ವೆಟರ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಇರುವಷ್ಟು ಚಳಿ ಚಳಿ. ಇದ್ದದ್ದು ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಮಹಡಿ ಮನೆ ನಮ್ಮಾವನ ಮನೆ ಟೈಪಿಂಗ ಕಲಿಯಲು ಬಂದಿದ್ದೆ. ನನಗೊ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪೇಟೆ ನೋಡಿದ್ದು ಆಗಲೇ. ಎಷ್ಟೋ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಊರು ನೋಡೊ ಹುಚ್ಚಲ್ಲಿ ಕಾಸಿಲ್ಲದೆ ಬರಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನತ್ತೆ ತಂಗಿ ಜೊತೆ ಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಸುತ್ತಿದ್ದು. ಆಗ ಬಂದಿತ್ತು ಒಂದು ಯುಗಾದಿ. ಅವಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಹಳ್ಳಿ ಗುಗ್ಗು. ಆದರೆ ಅವಳದೊಂದು ತಾಕೀತು. “ನೋಡು ಇಲ್ಲೆಲ್ಲರೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಿನಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುವಂತೆ ನಟಿಸು. ಹೋ ಯಾ, ಯಸ್,ನೊ ಅಂತ ನಾನು ಮಾತಾಡಿದಾಗ ಉತ್ತರಿಸು ಸಾಕು.” ಅದೂ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿದರೆ ಅವಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೋರು. ನಾನೋ ಅವಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೋಲೆ ಬಸವಾ.

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಸಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಧಿಮಾಕಿಗೇನೂ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೊಂದು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಬಟ್ಟೆ ಅಂಗಡಿ ಹೊಕ್ಕು ಹೊಂಟು ಮಾಡಿ ಬಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆಗೆಸಿ ಹಾಕಿ ಹರಕು ಮುರುಕು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿದ್ದು ಅದು ಏನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ. ಬರೀ ಶೋಕಿ☺

ಆಯಿತು ಹಬ್ಬದ ದಿನ ನಮಗೇನು ಖರ್ಚಿಲ್ಲ, ಪೊಗದಸ್ತಾಗಿ ಹೋಳಿಗೆ ಊಟ,ಬಾಯಿತುಂಬ ಪಾನು,ಆಗಷ್ಟೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಟೀವಿ ಬಂದ ಸಮಯ ಸಿನೇಮಾ ನೋಡುವ ಆತುರ. ಒಂದು ರೀತಿ ಜಾಲಿ ಲೈಫ್,ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬರಿ ನಗು ನಗು ನಗು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇತ್ತು ಆಗ ಕಳೆದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬ.👌

ಹಾಗೆ ಬಂತು 2008ರ ಯುಗಾದಿ. ಸಂಸಾರ, ಮನೆ,ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲ ಅನುಭವ ಮೇಳೈಸಿತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ. ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಆಘಾತ. ದೇವರಿಗೆ ತಪ್ಪದೆ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬಿಡದೆ ಅಳುತ್ತ ಮಂಗಳಾರತಿ ಎತ್ತಿ ತಣ್ಣನೆಯ ಮೊದಲನೆ ದಿನ ಮಿಕ್ಕಿ ಉಳಿದ ತಂಗಳು ತಿಂದು ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಿದ ಕಹಿ ಕಹಿ ಕಷಾಯ ಕುಡಿದ ನೆನಪು ಕೂಡಾ ಪ್ರತಿ ಯುಗಾದಿಗೆ ನೆನಪಾಗದೆ ಇರೋದಿಲ್ಲ. ಆಗೆಲ್ಲ ಕಣ್ಣು ಮಂಜಾದರೂ ಮರೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ದೇವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಟ್ಟಂತೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮರೆತು ಇಂದಿಗೂ ಸಿಹಿ ಕಹಿ ನೆನಪಿನೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷದಿಂದ ಪಂಚಾಗದ ದುಡ್ಡು, ಇನ್ನಿತರ ಆಡಂಬರಕ್ಕೆ ವ್ಯಯವಾಗುವ ದುಡ್ಡು ಹಾಗೆಯೆ ಎತ್ತಿಟ್ಟು ಮನೆ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಪರಿಸರ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿ ತೃಪ್ತಿ ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಪಂಚಾಂಗ ತಂದು ಒಂದು ದಿನ ಓದಿ ಮೂಲೆಯಲಿ ಧೂಳು ಹಿಡಿಯುವ, ಒಬ್ಬಟ್ಟು ಅದೂ ಇದೂ ತಿಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಹೀಗೆ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಏನು? ಒಂದು ರೀತಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವೊ, ಶಕ್ತಿಯ ಹೀನತೆಗೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳು ದೇವರಿಗೆ ಹೂ,ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿ, ಪತ್ರೆ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗಂತೂ ಖುಷಿ ಇದೆ. ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಅಳಲು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಬ್ಬದ ದಿನವೂ ಸಮಯಾವಕಾಶ, ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಪಂಚಾಂಗ ಶ್ರವಣ ಕೇಳಲು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈಗ ಹೇಳಿ. ನೆನಪುಗಳು ಬೇಕಲ್ಲವೆ? ಎಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಯುಗಾದಿಯನ್ನು ಮನಸಿನ ಸಂಭ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಆಚರಿಸೋಣ. ಸರ್ವರಿಗೂ ಈ ಯುಗಾದಿ ಸಂತಸವನ್ನೇ ನೀಡಲಿ. ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು💐
27-3-2017. 3.37pm