ಕಲ್ಲಹಣಿಯೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಲಹಣಿಯೆ…..

ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಗಿದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನದಂದು ಬರುವ ಉತ್ತಾನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು “ತುಳಸೀ ಕಲ್ಯಾಣ” ದ ಹಬ್ಬ. ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ತುಳಸಿ ಗಿಡ ಇದ್ದು ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ತುಳಸೀ ಮದುವೆ ಅಂದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ತುಳಸೀ ಕಾರ್ಥೀಕ ಅಂತಲೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೂ ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿತೆಂದೂ ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ದಿನದಂದು ತುಳುಸಿ ಮದುವೆ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವುದೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿ. ಈ ಹಬ್ಬ ನೋಡಬೇಕು ಅಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೆ.

ಹಾಗೆ ನಮ್ಮೂರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ. ಈ ಹಬ್ಬ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ಬೇಡ ಬೇಡಾ ಅಂದರೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಇಷ್ಟೇ ; ನಾವೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ ತುಳಸೀ ಮದುವೆ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನೆನಪು ಹಾಗೂ ಆಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶ.

ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳು ಇರುವಾಗಲೇ ಹಳೆ ತುಳಸಿ ಗಿಡ ಕಿತ್ತು ಹೊಸ ಮಣ್ಣು ಗೊಬ್ಬರ ಬೆರೆಸಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಹಾಕಿ ಸಣ್ಣ ತುಳಸಿ ಗಿಡ ನೆಡುವುದು. ಅದು ಚಿಗುರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗಿಡ ಬೆಳೆದಂತೆ ಬೇರು ನೆಲದೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಸೋಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲೆಂದು ಮೊದಲೇ ಈ ತಯಾರಿ. ನಂತರ ಹಬ್ಬ ಎರಡು ದಿನ ಇರುವಾಗ ಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಕಾಯಕ ಶುರು. ಬಣ್ಣ ಅಂದರೆ ಶೇಡಿ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು. ನೀರಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹರಕಲು ಹಳೆ ಬಟ್ಟೆ ಜುಂಜು ಮಾಡಿ ಅದ್ದಿ ಅದ್ದಿ ಕಟ್ಟೆಗೆಲ್ಲ ಬಳಿಯೋದು. ಮಾರನೆ ದಿನ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಕಡ್ಡಿಗೆ ಸುತ್ತಿ ಶೇಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದದ ಚಿತ್ತಾರ ಬಿಡಿಸುವುದು. ಕೆಂಪು ಬಿಳಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಕರೆಕ್ಟ್ ಕಾಂಬಿನೇಷನ್. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಚೆಂದದ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ರೆಡಿ.

ತುಳಸಿ ಮದುವೆ ಹಬ್ಬದ ಬೆಳಗ್ಗೆ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲೆಲ್ಲ ಸಗಣಿ ಹಾಕಿ ಸಾರಿಸಿ ಒಪ್ಪ ಮಾಡುವುದು. ವಿಧ ವಿಧವಾದ ಬಣ್ಣದ ರಂಗೋಲಿ ಇಕ್ಕಿ ಚಂದ ಗೊಳಿಸುವುದು. ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ ಹುಡುಕಿ ಟೊಂಗೆಯ ತುಂಬ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಬೊಂಚು ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಟೊಂಗೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತು ತಂದು ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಜೊತೆಗೆ ಊರುವುದು. ತೋಟದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಚಿಕ್ಕ ಬಾಳೆ ಗಿಡ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬು ಕೊಯ್ದು ತಂದು ಕಟ್ಟೆಯ ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಗೂಟ ಹೂಡಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ನೆಟ್ಟಗೆ ಗೂಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕಟ್ಟುವುದು. ಮಾವಿನೆಲೆಯ ತೋರಣ ಚಂಡು ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ ತೇರು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಶೃಂಗಾರಗೊಂಡ ಮಂಟಪ ಸಾಯಂಕಾಲ ಪೂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ತುಳಸಿ ವೃಂದಾವನ!

ಈ ದಿನ ನಾವು ಹೋಗುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗೆ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಚಕ್ಕರ್. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಆ ದಿನ ಶಾಲೆ ಬಾಗಿಲೂ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಮುಚ್ಚತಾ ಇದ್ರು ಮೇಷ್ಟ್ರು.

ಗೋಧೂಳಿ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಮಡಿಯುಟ್ಟ ಅಪ್ಪನಿಂದ ಪುಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣನ ಕೂಡಿಸಿ ತುಳಸೀ ಪೂಜೆ ಶುರು. ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ, ಹತ್ತಿಯ ಮಾಲೆ ಸುತ್ತ ಹಣತೆಯ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮಂತ್ರ ಹೇಳುತ್ತ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇತ್ತ ಅಡಿಗೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಯಿಯ ಕೈಚಳಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ,ಕೂಸುಂಬರಿ, ಕಾಯಿ ಒಬ್ಬಟ್ಟು ರೆಡಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎರಡೆಲೆ ಕುಡಿ ಬಾಳೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಡಿಗೆ , ಒಬ್ಬಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಣಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ” ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಆತನೆ…ತಗಂಬಾರೆ….” ಅಪ್ಪನ ಕೂಗು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆಗಲೇ ತುಳಸೀ ಹಬ್ಬದ ಹಾಡು ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಯಿ ಮಂದಗಮನೆಯ ನಡುಗೆಯಲ್ಲಿ “ತಗಳಿ..ಎಲ್ಲಾ ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಿ. ಹಾಲು ಮೊಸರು ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಿ ಮಾರಾಯರಾ…ಯನ್ನ ಮಾತಾಡ್ಸಡಿ, ಹಾಡು ಮರ್ತೋಕ್ತು….” ಅಪ್ಪನ ಕಿರು ನಗು ನಮಗದರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮದೇನಿದ್ರೂ ಊರ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಬಂದಿರ್ತಾರಲ್ಲ, ಅವರ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮನೆ ತಯಾರಿ ಹ್ಯಾಂಗಿದ್ದು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಮಗ್ನ.

ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಆರತಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ. ದಪ್ಪ ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಅಡ್ಡ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೀಜ ತೆಗೆದು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಹೂ ಬತ್ತಿ ಇಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಇದರಿಂದ ಆರತಿ ಬೆಳಗುತ್ತಾರೆ. ನೈವೇದ್ಯದ ಖ್ಯಾಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಡಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ “ಉಸುಳಿ” ವಿಶೇಷ. ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ನೆನೆಸಿಟ್ಟ ಕಡಲೆಯನ್ನು ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಬೇಯಿಸಿ ಬಸಿದು ಹಸಿ ಕಾಯಿ ತುರಿ ಲಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು ಜೊತೆಗೆ ಒಣಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ ಕರಿಬೇವಿನ ಒಗ್ಗರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಭಕ್ಷ. ಇವೆರಡೂ ಇರಲೇ ಬೇಕು. ಹಾಗೆ ತುಳಸಿಯ ದಳ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಪೂಜೆಗೆ ಇರಲೇ ಬೇಕು. ಅಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪತ್ರೆ ಹಿಂದೂಗಳಿಗಾದರೆ ಅನೇಕ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ. ದಿನಂಪ್ರತಿ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕಾರ್ಥೀಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂದೂ ನಂಬಿಕೆ.

ಇನ್ನು ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಿವೇಂದ್ರನಿಗಿಟ್ಟ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಅಡಿಕೆ ಶೃಂಗಾರ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದಿರಿಸಿದ್ದು ಈ ತುಳಸೀ ಕಾರ್ತೀಕದ ದಿನ ಪೂಜೆ ಮುಗಿದು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತ ಈ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಉರುಳಿಸಿ ಬಲಿವೇಂದ್ರ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಡಿಕೆ ಶೃಂಗಾರ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಒಗೆದು ಕಾಯಿ ತುಳಸಿ ಮುಂದೆ ಒಡೆದು ಮಂಗಳಾರತಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ತುಳಸಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಡಿ ಹೆಂಗಸರು ಈ ಕಾಯಿ ತುರಿದು ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಉಸುಳಿ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಂಚುತ್ತಾರೆ.

ಊರಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕೈದು ಮನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಸೈನ್ಯ ಖಾಯಂ ಭೇಟಿ ಪ್ರತಿ ಹಬ್ಬದ ಪೂಜೆಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ. ಭಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕೈ ಮುಗಿದು ನಿಂತರೆ ಮನಸ್ಸೆಲ್ಲ ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವ ನೈವೇದ್ಯದ ಕಡೆಗೇ. ಜಾಗಟೆ ಭಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತರಾತುರಿ. ಸಂಭಾವಿತರಂತೆ ನಿಯತ್ತಾಗಿ ಕೈವಡ್ಡಿ ತೀರ್ಥ ಹೂವಿನ ಪ್ರಸಾದ ಪಡೆದರೂ ಇಟ್ಟಿರುವ ತಿಂಡಿಗಳು ಕೈ ಸೇರದೇ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ಕಾಸು ನಾಕಾಣೆ, ಎಂಟಾಣೆ ಕಾಯ್ನ ಖಾಯಂ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಅಂದರೂ ಯಾರೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ಜಾಸ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ನಾವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲವೇ? ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೂಡಾಕಿ ಅದೆಷ್ಟು ಬಾರಿ ಎಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವೋ ಆ ದೇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು!

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವಿಶೇಷ ಹಾಡು “ಕಲ್ಯಾಣವೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವೆ…” ದೊಡ್ಡವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಹಾಡು ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ನಮಗೂ ಉರು ಹೊಡೆದಿತ್ತು. ಮಜಾ ಅಂದರೆ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಇದ್ದಳು. ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ತರಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಅವಳಿಗೆ. ಪೂಜೆಗೆಲ್ಲ ಅಣಿಗೊಳಿಸಿ ಗಂಡ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಾನು ಹಾಡಿನ ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದು ಕೂರುವಳು ತುಳಸಿಯ ಮುಂದೆ. ಈ ಹಾಡು ಅವಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಅಂದರೆ ಎರಡು ಸಾಲಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

“ಕಲ್ಯಾಣವೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವೆ…..ಮಗಾ ಸುಮ್ನಿರ,ಒಂದು ಬದಿಗೆ ಕೂತ್ಗ………
ಕಲ್ಯಾಣವೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವೆ……ಅಮಾ ಬಾರೆ ಎಲ್ಲೋದೆ ಮಂಗಳಾರತಿಗಾತು….
ಕಲ್ಯಾಣವೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವೆ……..ಓರ್ಮನೆಯವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕರೆದ್ರನ…ಹೋಗಾ ಕರದಿಕ್ಕೆ ಬಾರಾ….
ಕಲ್ಯಾಣವೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವೆ…..ಥೋ^^^^^ ತಡಿಯೆ ಕೂಸೆ ಸೆರಗ ಜಗ್ಗಡಾ……

ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡು ಮಾತುಗಳು ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡುವಾಗಿನ ಜಾಗಟೆ ಸದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಡು ಪೂರ್ತಿ ಮುಗಿತೊ ಇಲ್ಲವೊ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳಾಗಲೇ ಯಾವ ಮಾಯದಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ತುರಿದು ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿದ್ದು “ತಡಿರೆ…ಪ್ರಸಾದ ತಗಳ್ದೆ ಹಂಗೆ ಹೋಗಡಿ…” ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಾಳಜಿ, ಗಡಿಬಿಡಿ ಊರ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ.

ಅವಳ ಗಂಡನಂತೂ ಸದಾ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಬಣ್ಣ ಕಟ್ಟಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು ” ಕಲ್ಲಹಣಿಯೆ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಲಹಣಿಯೆ…. ಯಮ್ಮನೆ ಹಾಡು ನಿಂಗ ಕೇಳಿದ್ರ? ಹ್ಯಾಂಗಿತ್ತು….” ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುವುದು ಅದಕ್ಕವಳು ಕೋಪಗೊಳ್ಳದೆ ” ಸಾಕು ಸುಮ್ನಿರ್ರ….ಶಣ್ಣ ಹುಡ್ರ ಮುಂದೆ …..” ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ನಗು.

ಇವತ್ತಿಗೂ ಊರಲ್ಲಿ ಇದು ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ಅವಳಿದ್ದರೂ ಗಂಡ ಕಾಲವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷ ಆಗಿದೆ. ಅದೇ ನಗು ಮುಖ, ಅದೇ ಕಾಳಜಿ, ಅದೇ ಪ್ರೀತಿ, ಅದೇ ಹಾಡು ಇಂದಿಗೂ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಆಪ್ತತೆ ಮನೆ ಮಾಡಿದೆ. ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವಾಗ ಊರ ಬಾಗಿಲವರೆಗೂ ಬಂದು ಬಳುಗಳಿಸುವಾಗ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನ ಮಗಳಾದ ಅವಳು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಅಮ್ಮನ ಸ್ಥಾನ ತುಂಬಿ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಣ್ಣು ಮಂಜಾದರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತ ಭಾವ ಅರಳಿಸುವ ಜೀವ!!

18-11-2018. 5.20pm

Advertisements

ಭಾಗವತರ ಮನೆ (ಕಥೆ)

ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ ಅದೊಂದು ಕೂಡು ಕುಟುಂಬ. ಭಾಗವತರ ಮನೆಯೆಂದು ಆ ಮನೆಗೆ ಇರುವ ಹೆಸರು. ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದು ಬಹುಶಃ ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಾರೊ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರಾಗಿ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಿರಬಹುದೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ. ನಿಖರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ಆ ಮನೆಯವರು ಆಗಾಗ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದಂತೂ ಸತ್ಯ. ದೊಡ್ಡ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹೆಂಚಿನ ಮನೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ. ಹಳ್ಳಿಯೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕಾರು ಮನೆಗಳಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಒಂದೊಂದು ಹಳ್ಳಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದೆನಿಸಿದರೂ ಈ ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿರುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ.

ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನ ಮಗ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗನ ಒಟ್ಟೂ ಸಂಸಾರವಿದ್ದು ದೊಡ್ಡಪ್ಪನ ಕಾಲಾನಂತರ ಅವನ ಆಡಳಿತ ಹಿರಿಯವನಾದ ಅವನ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನ ಕೈಗೆ ಬಂದು ಅವನ ದರ್ಭಾರವೋ ಬಲು ಜೋರು. ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವನ ಹೆಸರು ವೆಂಕಟೇಶ. ಎಲ್ಲರೂ ವೆಂಕಿ ವೆಂಕಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಪ್ರವೇಶ ಇವನ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ.

ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ಎಜಮಾನನಲ್ಲವೆ? ನಾಲ್ಕೂವರೆ ಎಕರೆ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ, ಒಂದು ಎಕರೆ ಗದ್ದೆ, ಹಿರಿಯರ ಕಾಲದ ನಗ ನಾಣ್ಯ, ಎಜಮಾನಿಕೆಯ ಗತ್ತು ಅವನ ಹೆಗಲೇರಿತ್ತು. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೋ ಮಾ…ಘಾಟಿ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ವೆಂಕಟೇಶನನ್ನು ಪುನರ್ ವಿವಾಹವಾದವಳು! ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಜೊತೆ ಅದೇಗೊ ಎರಡು ದಿನ ಜೈಲಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಬಂದು ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳೂ ಮಾಸಾಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಊರಿಗೆ ಒಬ್ಬಳೇ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಮನೆ ಮಾತಾದವಳು!

ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗ ನಂದೀಶನಿಗೆ ದೂರದ ಪುತ್ತೂರಿನಿಂದ ತಿರಾ ಕೊಟ್ಟು ಹೆಣ್ಣು ತಂದು ಮದುವೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವನಪ್ಪ ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ. ಅವಳ ಹೆಸರು ಸಾವಿತ್ರಿ. ತುಳು ಭಾಷೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆ ಬಾರದು. ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ. ಗಂಡ ನಂದೀಶನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವರ್ಷ. ಆಗಿನ ಕಾಲವೇ ಹಾಗೆ. ಹುಡುಗಿಯರು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಆಟ ಪಾಠಕ್ಕೆಲ್ಲ ಬೀಗ ಜಡಿದು ಮುತ್ತೈದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಪಡುವ ಪಾಡು ಆ ದೇವರಿಗೇ ಪ್ರೀತಿ. ಇಂತಿಪ್ಪ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ದೊಡ್ಡವಳಾಗಿ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ಇನ್ನೇನು ಮುಗಿಯಬೇಕು ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯೂ ಆಗಿ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಗಂಡನಿಗೆ ರಕ್ತ ಹೊಟ್ಟಬ್ಯಾನೆ ಬಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ. ಗಂಡ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಅವಳ ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿ ಕೆಂಪು ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ ಇನ್ನು ಸಾಯುವ ತನಕ ನಿನಗೆ ಇದೇ ಗತಿ ಎಂದು ಆಗಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹಿರಿಯ ಮಹಾಷಯರು ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಡಿಯೂ ಬಿಟ್ಟರು. ಅವಳಪ್ಫ ಆರು ತಿಂಗಳು ಮಗಳ ಜೊತೆಗಿದ್ದು ಒಂದಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದ. ಜೀವನ ಅಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ಅರಿಯದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಸಂಸಾರದ ಸುಃಖ ಅನುಭವಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸಾವಿತ್ರಿ ವಿಧವೆಯಾದಳು.

ಮನೆಯ ಎಜಮಾನ ವೆಂಕಟೇಶ ಹಾಗೂ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಾದೇವಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಇವರ ಜೀವನ ಅಡಿಕೆ ಕತ್ತರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅಡಿಕೆಯಂತಾಯಿತು. ಅವರಿಬ್ಬರ ಅಣತಿಯಂತೆ ಮನೆ ಕೆಲಸ,ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ, ಅಡಿಕೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಗಾಣದ ಎತ್ತಿನಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತ ಕಂಕುಳ ಕೂಸು ಸುರೇಶನನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತ ಇತ್ತ ಅರಿಯದ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಲಿತು ಗಂಡನಿಲ್ಲದ ಗಂಡನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ತಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಸದಾ ಹಿಂಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಓಡಾಡಬೇಕು, ಶುಭ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ, ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮನೆ ಮುಂದಿನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ತುದಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕೂಡುವ ಕ್ಷೌರಿಕನಿಗೆ ತಲೆ ಕೊಡಬೇಕು ಇತ್ಯಾದಿ ಅವಮಾನಗಳು ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಯಾರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಿ? ತನಗಾರು ಇದ್ದಾರೆ? ಇರುವನೊಬ್ಬ ಮಗನ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಏನು? ತನ್ನಂತೆ ತನ್ನ ಮಗ ಜೀತದಾಳಾಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವಂತಾಗಬಹುದೆ? ಭಗವಂತಾ ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಎಂದು ಸದಾ ಕಾಣದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮೊರೆ.

ಅವಳ ಮಗನ ಮೇಲೂ ವೆಂಕಿಯ ದರ್ಪ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿತು. ಅವನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸುವುದನ್ನೂ ತಡೆದ. ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲಾಸು ಕಲಿತದ್ದು ಸಾಕು ಇನ್ನು ತೋಟದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಿರಲಿ, ಓದು ಏಕೆ ? ಎಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿಬಿಟ್ಟ. ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಯ್ಯುವುದು ಹೊಡೆಯುವುದು ನಡಿತಾನೇ ಇತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸುರೇಶನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಒರಟು, ಸಿಟ್ಟು, ಕೋಪ, ಹಠ ಇವುಗಳು ಮನೆ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂತು. ಎದುರಿಸಲಾಗದ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗೊ ಏನೊ ಅಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ ಈ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ತನಗೆ ತಿಳಿದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದು ಆ ಕ್ಷಣ ಅಷ್ಟೆ. ಮತ್ತೆ ಅವನ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಇತ್ತ ವೆಂಕಟೇಶನಿಗೆ ಮತ್ತೆರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿ ದೊಡ್ಡವರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಕಲ ಸೌಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಮೊದಲನೆಯ ಮಗಳು ಅಂಬಿಕಾ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯವಳು ಅವನಿ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕಾಲೇಜು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದ ಆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದರು. ಮದ್ಯದ ಮಗಳು ಅನಸೂಯಾ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೆ. ಅಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಅವನಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಟೀಚರ್ ಆಗಿ ನೌಕರಿ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದಾಗಂತೂ ಎಜಮಾನ ಹಿಗ್ಗಿ ಬಿಟ್ಟ. ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯೂ ಆಯಿತು.

ಇತ್ತ ಸುರೇಶ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ” ವಯಸ್ಸು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಆಯಿತಲ್ಲ ಮದುವೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆ? ” ಊರವರು ಕೇಳುವ ಮಾತಿಗೆ ಮಣಿದು ಪರವೂರಿನ ಹದಿನೆಂಟರ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದ.

ಅವಳ ಹೆಸರು ನೀಲಾಂಬಿಕೆ. ಅವಳಿಗೆ ಒಡ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಐದು ಜನ. ವಿದ್ಯಾವಂತರು. ತಂಗಿಯ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ವೆಂಕಟೇಶನ ದರ್ಪದ ಆಡಳಿತ, ಮಾತು ಕಂಡು ಸಂಕಟ ಶುರುವಾಯಿತು. ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಿ ತಂಗಿಯ ಸಂಸಾರ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಹಿರಿಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸೇರಿಸಿ ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯರು ಕಟ್ಟಿದ ದೊಡ್ಡ ಹೆಂಚಿನ ಮನೆ ಇಬ್ಬಾಗವಾಯಿತು. ಮದ್ಯ ಗೋಡೆ ಎದ್ದಿತು. ಆ ಕಡೆ ಒಂದು ಮನೆ ಈ ಕಡೆ ಒಂದು ಮನೆ.

ತಾಯಿ ಮಗನ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಹೆಣ್ಣು ಮಹಾ ಸಾದ್ವಿ. ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವಳು. ಬರಬರುತ್ತ ಊರವರೆಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರಳಾದಳು. ತಾವಾಯಿತು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವಾಯಿತು ಎಂದು ಬದುಕುವ ಚೆಂದದ ಸಂಸಾರ.

ಒಳಗೊಳಗೆ ಕತ್ತಿ ಮಸೆಯುವ ವೆಂಕಟೇಶನಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗನ ಸಂಸಾರ ಕಂಡು ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿ. ತಾಯಿ ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಮೈ ಮುರಿದು ಇಡೀ ದಿನ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಆದಾಯ ಕೈ ತಪ್ಪಿತಲ್ಲಾ. ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಗೆ ಇವನಿಂದ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಸದಾ ಏನಾದರೊಂದು ಕಿರಿ ಕಿರಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದೇ ಕೋಳಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಇದು ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ, ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ವಿಚಾರ ತಾಯಿ ಮಗನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದು ಮನೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದದ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ಸುರೇಶ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿದ್ದನಲ್ಲದೆ ಬಾವಂದಿರ ಬೆಂಬಲ ಅಮ್ಮನ ಕಿವಿ ಮಾತು ಹೆಂಡತಿಯ ಸಾಥ್ ಅವನಿಗೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಕಸುವು ನೀಡಿತ್ತು. ಹೊಸ ಮನೆ ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ ಶುರುವಾಯಿತು.

ಇತ್ತ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನ ಮಗನ ಮೂರನೇ ಮಗಳು ಅವನಿಗೆ ಮದುವೆನೂ ಆಯಿತು. ಗಂಡನನ್ನು ನಂಬಿ ಸರಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಪರ ಊರಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು ಅವನೊಬ್ಬ ಉಂಡಾಡಿ ಗುಂಡ. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದವ. ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತ ಸಂಸಾರ ಹೇಗೊ ಸಾಗಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಇತ್ತ ಎರಡನೆಯ ಮಗಳ ಗಂಡ ಕಂಡವರ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಿ ಆಗಲೇ ಕುಡಿತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ತನಗಿರುವ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಕರಗಿಸಿ ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರ ಸಮೇತ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡಿದ. ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಡು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಆಗಲೇ ಜನಿಸಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಸಾರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಾವನ ತಲೆಗೆ ಅಂಟಾಕಿದ. ಸದಾ ಕುಡಿತದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರದ ಗುಟ್ಟು ಬೀದಿ ರಟ್ಟಾಯಿತು.

ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಅಮ್ಮನಂತೆ ಬಲು ಘಾಟಿ. ಆಗಾಗ ತವರು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕಾಸಿಗಾಗಿ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಕಿಚಾಯಿಸುವವಳು. “ನೀನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ. ನನಗೂ ಈ ಅಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿದೆ. ನನಗೂ ದುಡ್ಡು ಕೊಡು. ನಾನೂ ನಿನ್ನ ಮಗಳಲ್ವಾ? ನನಗೂ ಮೂರು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ದುಡ್ಡು ಬೇಕು ನನಗೆ. ಕೊಡೂ ಕೊಡೂ.” ತನಗೂ ಗಂಡನಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಸಂಪಾದನೆಯಿದ್ದರೂ ಅಪ್ಪನಿಂದ ದುಡ್ಡು ಕೀಳುವ ದುರಾಸೆ. ಆಗಾಗ ಅಪ್ಪನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಜಗಳ ಕಾಯೋದು. ಇವರ ಮನೆ ಮಾತು ಊರಿಗೆಲ್ಲ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾಯಿತು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಜಮಾನ ಎಂದು ಮೆರೆದವನಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಆದರೂ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗ ಸುರೇಶನ ಮೇಲೆ ಹಗೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾತೆ ತೆಗೆದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕೋರ್ಟು ಕಛೇರಿ ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.
ಇವನ ಕಾಟದಿಂದ ದುಡ್ಡು ಕೋರ್ಟಿಗೆ ನೀರಿನಂತೆ ಆಗಾಗ ಕರ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಮನೆ ಮಂದಿಗೆಲ್ಲ ನುಂಗಲಾಗದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು.

ತೊಂಬತ್ತರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೆಂಕಟೇಶನಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪೆರಾಲಿಸಸ್ ಖಾಯಿಲೆ ವಕ್ಕರಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಏಳದಾದ. ಮಲಗಿದಲ್ಲೆ ಒಂದಷ್ಟು ತಿಂಗಳು ನರಳಿ ನರಳಿ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಹುಳ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ದಿನ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದ. ಅವನ ಕಾಲಾ ನಂತರ ಗೊತ್ತಾಯಿತು ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಎರಡನೆಯ ಮಗಳ ಮಗನಿಗೆ ಬರೆದು ಉಳಿದ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಐದೈದು ಸಾವಿರ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ವಿಲ್ ಬರೆಸಿದ್ದು. “ಅಪ್ಪಯ್ಯ ತಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮೋಸ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟ “ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತ ಹಿಡಿ ಶಾಪ ಹಾಕಿದರು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳೇ. “ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಾರಾಯಾ ಅನ್ನುವಂತಾಯಿತು ” ವೆಂಕಟೇಶನ ಅಂತ್ಯ.

ವಿಧವೆಯಾದ ತಾಯಿಯ ಮುದ್ದಿನ ಮಗನಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದವನು ಸುರೇಶ. ದೊಡ್ಡಪ್ಪನ ಮಗನ ಒರಟು ತನ ಇವನಿಗೂ ಬಂದಿತ್ತು ಅವನ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ. ಆಸ್ತಿ ಕೈಗೆ ಬಂದ ಖುಷಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಕ್ಕಿದ ಪರಿಣಾಮವೊ ಏನೊ ಕೆಲವೊಂದು ಬೇಡಾದ ಚಟಕ್ಕೂ ದಾಸನಾಗಿದ್ದ ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ವಿಧಿ ನಿಯಮ ಹೇಗೆ ಆಟ ಆಡಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ಯಾರು ಬಲ್ಲರು? ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾದರೂ ಬುದ್ಧಿ ಸುಧಾರಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಮಾವಂದಿರಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಓದಿ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮದುವೆಯೂ ಆಯಿತು. ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಹೆಂಡತಿಯ ಅಕಾಲ ಮರಣ, ಅಮ್ಮನ ಕಾಲಾ ನಂತರ ವಯಸ್ಸಾದ ದೇಹ ಸ್ವಲ್ಪ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಮಗನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅವನೀಗ ಒಂಟಿ. ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ವಟವಟ ಗುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಕಾಣದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಮೊರೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ ಕಾಲನಿಗಾಗಿ!

ಆದರೆ ಮಾನವ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಅನುಭವಿಸದೇ ಆ ಕಾಲನಾದರೂ ಹೇಗೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾನು? ವಯಸ್ಸಿದ್ದಾಗ ಎಷ್ಟು ಮೆರೆದಾಡಿದರೇನು ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಠ ಕಲಿಸದೇ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಮನುಷ್ಯ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಷ್ಟ, ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳು ತುಂಬಿದ ಸಂಸಾರ ಹಾಳುಗೆಡವುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲ ಮಕ್ಕಳೂ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಬದುಕು ನಾವಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಮೇಲಿದ್ದವನು ಕೆಳಗೆ ಬರಲೇ ಬೇಕು. ಅಹಂಕಾರ, ಸಿಟ್ಟು, ಅಸೂಯೆ, ತಾರತಮ್ಯ ಆದಷ್ಟು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇದನರಿತು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅದಿಲ್ಲವಾದರೆ ಕುಟುಂಬ ಇಬ್ಬಾಗವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಒಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಡೆದು ಚೂರಾಗಿದ್ದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಇರಬಹುದಲ್ಲವೇ?

2-11-2018. 12.33pm

ಬಾರ್ ಹುಡುಗಿ

ಕಿರಂಜೂರಿನ ಲಲನೆಯವಳು
ಬೆಟ್ಟ ಸುತ್ತಿ ಬಸವಳಿದು
ಬದುಕದಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಕೊಂಚ ನಿತ್ರಾಣವಾಗಿ
ಇಲ್ಲಿರುವ ಬದುಕಿಗೆ ತನ್ನದಲ್ಲದ
ಮನಸಿಗೆ ಮಣಿದು
ಹಿನ್ನೀರ ಕೊಳದ ಹರಿವಿಗೆ ಮುಖವೊಡ್ಡಿ
ನಶೆಯ ಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿಹಳು
ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತೊ ಹನ್ನೆರಡೊ
ತಡರಾತ್ರಿಯಲಿ ಗೂಡು ಸೇರಬೇಕೆಂಬ
ಇಂಗಿತ ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ.

ಆಳುವ ಮಂದಿಯ ಬರಕಾಸ್ತು ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿ
ಲಿಖಿತ ಕಾನೂನು ಬಂದ ಮೇಲೆ
ಎದೆ ಸೆಟೆದು ಅಮ್ಮನ ಸೆರಗಿಂದ
ಅವಳಿಗೊಂದಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ಪೂಸಿ
ಘಠಾಣಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಹೆಣ್ಣು
ಹೊರ ನೋಟಕೆ ಕಪೋಲದುಡಿಗೆ ತೊಡುಗೆ
ಒಂದಷ್ಟು ಚಂದ ಕಾಣಲು
ಅವಳ ನಗುವೊ
ಕೀ ಕೊಟ್ಟ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ.

ಚೂರು ಮದಿರೆಗೆ ನೀರಾಕು…..
ಸ್ವಲ್ಪ ಬಟ್ಟಲಲಿ ಚೌ ಚೌ ತಾ….
ಅವಳ ಕೈ ಬಗ್ಗಿಸುವ ವೈಖರಿಗೆ
ಸುರೆ ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚಿ
ನೆಪ ಮಾತ್ರಕೆ ಆಗಾಗ ಕರೆದು
ಕೃತಕನಗೆಯನರಿಯದೆ ಬೆಸ್ತಾಗಿ
ಮೊಗದ ದರ್ಶನ ಕಾಣಲು ತವಕಿಸುವ
ದೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡುವ ಇರಾದೆ
ಮಿಣಿಗಣ್ಣ ಮಬ್ಬು ಬೆಳಕಲ್ಲಿ.

ಚಪಲಕೊ, ಕುತೂಹಲಕೊ ಇಲ್ಲಾ
ಪಾಪ ಯಾರ ಮನೆ ಹೆಣ್ಣೊ ಏನೊ
ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಕಿರಲೂಬಹುದು
ಬರುವವರೆಲ್ಲ ತೃಷೆಯಿರುವವರೆಂದಲ್ಲ
ಬಕ್ಷೀಸಣ ಕರ ಕೊಡಲಿಕಿರಲೂಬಹುದು
ಕೆಲವರ ನಶೆಯ ದಿಶೆ ಬದಲಾಗುವುದಲ್ಲ
ಇರಲಿ, ಆ ಗುಂಪಿನ ಜನ ಬೇರೆ!

ಬಂದವರೆಲ್ಲರ ನಡೆ ಸೈರಿಸಿಕೊಂಡು
ಕುಡಿತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮಂದಿಯ
ಗುಣಾವಗುಣವಳಿಗಿನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ
ಆದರೂ ಅವಳೆದೆ ನಡುಗುವುದಿಲ್ಲ
ಸಿಟ್ಟು ಸೆಡಗು ದುಗುಡ ದುಮ್ಮಾನ
ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಕಾವಲಿಟ್ಟು
ಬಂದವರ ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಅರಳಿಸುವವಳು.

ಅವಳ ಚಿತ್ತದಲಿಷ್ಟೆ ;
ಗಿರಾಕಿಗಳು ಒಳ ಸೇರುವ ಮದಿರೆಗೆ
ಮರೆತಿನ್ನಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗಿ ಹೀರಿದಾಗ
ಎಜಮಾನನ ಮುಖ ನೋಡುವಳು.

ತಿಂಗಳ ಬಟವಡೆಯೊಂದಿಗೆ
ಸಿಗುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಸಿನಾಸೆಗೆ
ತೇಲುವ ಬದುಕಿಗೆ ಹೆಣಗಾಡುವ
ನಿಯತ್ತಿನ ಬಾರು ಹುಡುಗಿಯ
ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಕಾಯಕವಿರಬಹುದೇ…??

ಎಲ್ಲವೂ ನಿಗೂಢ
ಅಸಹಾಯಕ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣ
ಕಂಡವರ ಅನಿಸಿಕೆಯ ಹೂರಣ
ಆದರೆ ಇದು
ಮೋಡ ಕಟ್ಟಿ ಮಳೆಯಾಗುವಂತೆ
ಎಲ್ಲವೂ ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯ!

11-8-2018 3.11am

ಪ್ರೇತಾತ್ಮದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ

ಯಾವುದೇ ಪುಸ್ತಕವಿರಲಿ ಓದಲು ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಕಾಲ ರಾತ್ರಿ. ಆಗ ನಿರವ ಮೌನ. ತದೇಕ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಓದಲು ಕುಳಿತರೆ ಒಂದೇ ಗುಕ್ಕಿಗೆ ಒಂದೆರೆಡು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ಇದು ನನ್ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ.

ಹಾಗೆ ಮುಖ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ್ ಎನ್. ಜಿಂಗಾಡೆಯವರು ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ ಓದುವಾಗ ಒಂದು ರೀತಿ ಕುತೂಹಲ. ಈ ದೆವ್ವ ಭೂತ ಇವೆಲ್ಲ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದರೆನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿ ಭಯದ ವಾತಾವರಣ. ಹೀಗಿದ್ದೂ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಂಡು ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿಸಿ ಬರುವಾಗ ರಾತ್ರಿನೇ ಕೂತು ಓದುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದೆ. ಕಾರಣ ರಾತ್ರಿ ಕೂತು ಓದಬೇಡಿ, ಭಯಾನಕವಾದ ಕುತೂಹಲ ಭರಿತ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು ಅಂತೆಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಒಕ್ಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ನೋಡೇ ಬಿಡೋಣ ಒಂದು ಕೈ ಅಂತ ನನ್ನ ಸವಾಲು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದೆ ಕೂಡಾ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಈ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ ಓದುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಕೊಂಚ ಮೈ ಬಿಸಿಯೇರಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ; ಕಥಾ ನಾಯಕ ರಾಜೇಶ್ ಅಜ್ಜಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತ ಅವಳ ಮಾತಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು.

ಆಮೇಲೆ ಛೆ! ಕಥೆಗಾರ ಇಲ್ಲಿ suspence ಕಳಚಿಬಿಟ್ಟ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಾರದಿತ್ತು ಅಂದುಕೊಂಡೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರೇತಾತ್ಮ ಯಾರು ಅನ್ನೋದು ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಓದುಗನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಥ್ರಿಲ್ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಅನಿಸಿತು.

ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರೇತಾತ್ಮದ ಮನದ ಮಾತುಗಳು ಎಂಥಹವರನ್ನಾದರೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮರುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಮಠದ ಗುರುಗಳ ಮಾತುಗಳು ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಉದ್ದೇಶ, ಪಾಪ ಪುಣ್ಯ, ದುಷ್ಟರು ಯಾರು ಶಿಷ್ಟರು ಯಾರು ಇತ್ಯಾದಿ ಅರಿವಾಗಿಸುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಕಥೆಗಾರನ ಬರವಣಿಗೆ. ಬಹಳ ಮನ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯಬೇಕು ಅಂದರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಮ್ಮೆ ಕೊಂಡು ಓದಲೇ ಬೇಕು. ಇದು ಇವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾದರೂ ಓದುಗರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃತಿ ಹೊರಬರಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ.

13-11-2018. 11.55pm